{English Below}

Dziękujemy wszystkim, którzy wzięli udział w dzisiejszej, ostatniej w te wakacje, grupie narracyjnej!

Wspólnie uważnie przeczytaliśmy, dostępny poniżej, fragment pierwszego rozdziału „Szczelin istnienia” Jolanty Brach-Czainy.

Inspiracja do kreatywnego pisania brzmiała: „Częścią jakiej całości jestem”.

Dzisiejsza praca skupiona była na relacjach części i całości. Uczestnicy wypowiadali trudność z doświadczeniem całości tekstu, która z różnych przyczyn wychodziła poza indywidualne ramy percepcji. Jawiła się jako nieuchwytna. Pojedyncze zdania stawały się fragmentami, przyciągającymi ośrodkami grawitacji, od których, ze względu na zasugerowaną w tekście całościowość, nie można było łatwo odchodzić, przechodząc do następnych.

Sytuacja zmieniła się, gdy zaproponowano odnalezienie w tekście pewnych punktów zaczepienia, których dość szybkie wskazanie przyniosło zintensyfikowanie pracy. Ze względu na charakter tekstu wypowiedzi uczestników były szczególnie refleksyjne i odniesione do szerokich kategorii egzystencjalnych, powiązanych między innymi z kwestią odpowiedzialności zawodowej i naukowej. Wskazywano na to, jak istotna jest świadomość, że fragment nie jest całością, jak fragment otwiera przestrzeń spekulacji i jak wiele frustracji rodzi świadomość naturalnych ograniczeń percepcji. Tekst stał się w oczach grupy swego rodzaju przewodnikiem po poznaniu. W odpowiedziach na inspirację dało się wysłuchać bardzo wyraźny wspólny głos mówiący o tym, że fragmentaryczność jest intuicyjnym, naturalnym doświadczeniem codzienności, które pokazuje także, że postrzeganie całości nie jest nieosiągalną abstrakcją, lecz swobodnym przejściem.

Praca dzisiejszej grupy była więc nastawiona nie na analizę, lecz syntezę, a wejście w nią wymagało sporego nakładu energii. Synteza ta zachodziła nie tylko na poziomie tekstu – wskazywano na to, że odpowiedzi na inspirację były domkniętymi całościami, lecz także na poziomie samej grupy. Pokazano, że grupa stała się całością zapewniającą poczucie bezpieczeństwa i komfort wspólnego milczenia, a przypomnienie, że spotkamy się już tylko raz w te wakacje wywołało wyraźne wzruszenie.

Zapraszamy do udziału w kolejnych sesjach, których terminy podane są na polskiej podstronie Wirtualnych Grup Narracyjnych. Najbliższa grupa odbędzie się 30 lipca (czwartek) o godzinie 18:00.

Wszelkie pytania oraz prośby o organizację indywidualnych grup narracyjnych dla Waszych zespołów można przesyłać na adres: narrativemedicine@cumc.columbia.edu oraz humanistykamedyczna@cm.uj.edu.pl.

Do zobaczenia niebawem!

Jolanta Brach-Czaina

Szczeliny istnienia

(fragment rodziału pierwszego)

Przedstawicielstwo istnienia, jakim jest „coś” jako drobina bytu, nie może być mylone z fragmentem rzeczywistości. Fragmenty są elementami samowolnie odciętymi od całości i nie stanowią naturalnych struktur, jakimi są drobiny istnienia wcielone w konkret egzystencjalny. Fragmenty są rzeczywistością okaleczoną. Odłączone od całości przez kataklizm — jak urwana noga stołu czy człowieka — albo oddzielane sztucznie, by, jak mniemamy, łatwiej było je poznać, wyrwane z naturalnego otoczenia, przycięte do rozmiarów preparatu i umieszczone pod elektronowym mikro-skopem — milczą. Wycinanie z rzeczywistości fragmentów powodowane jest rozpaczliwą walką umysłu o rozeznanie w świecie, przedsiębrane jednak w taki sposób, by świata nie słuchać, tylko otaczającą nas rzeczywistość porozrywać, zmiażdżyć i pospiesznie wykorzystać. Można tak postępować i tak też się dzieje, ale po-rozumienia to nie ułatwia i wyrywa nas z miejsca, do którego na-leżymy. Każdy fragment świata, jaki udaje nam się wskazać czy wytknąć, zaświadcza o naszej samowoli i coraz bardziej dezorientuje.

Gdy jednak zauważamy „coś” i w dodatku potrafimy dostrzec, że to jest coś, a nie byle co, sprawy przedstawiają się inaczej. Dzieląc bowiem świat na fragmenty, nie pozwalamy mu przemówić własnym głosem. Natomiast gdy godzimy się na to, by coś zdobyło naszą uwagę, zajmujemy pozycję skromniejszą, lecz umożliwiającą rozeznanie w tym, co nas otacza i nie zależy od naszej woli. Fragmenty rzeczywistości są jej częściami wycinanymi z całości arbitralnie, mocą naszej decyzji motywowanej najczęściej nieuwagą bądź krótkowzroczną wygodą. Natomiast drobiny bytu same domagają się uwagi. Istnienie zagęszcza się w nich w konkret egzystencjalny, który nie powinien być lekceważony. Sami przecież jesteśmy drobiną bytu, a nie fragmentem. Jesteśmy egzystencjalnym konkretem. Fragmentację rzeczywistości trzeba więc odrzucić jako postępowanie niegodne partnerów, jakimi w świecie jesteśmy, i nierozsądne. Nie aspirujemy tu bowiem do wynoszenia się ponad świat, lecz do wysłuchania, które nie pozbawiałoby nas szansy rozumienia siebie. Jednakże by coś usłyszeć, trzeba samemu zamilknąć.

Wiśnia przecięta nożem. Jakkolwiek to zrobimy, nie wypada dobrze. Tniemy przez środek — nóż uderza w pestkę, więc prze-ciągamy nim dookoła, rozłupujemy owoc, sok cieknie nam po palcach, chlapie na wszystkie strony. Końcowy efekt zabiegu do-prawdy żałosny. Pół wiśni z pestką, pół z dziurą. Niczemu to nie służy. Nawet nie możemy zobaczyć, czym naprawdę jest wnętrze wiśni, gdy obserwujemy ją w takim okaleczeniu. Tniemy więc brzegiem. Nadszarpnięty w ten sposób owoc może co najwyżej posłużyć za preparat, gdybyśmy chcieli obejrzeć przekrój poprzeczny miąższu. Wiśnia przecięta pozbawiona jest sensu. Te komórki wypełnione cieczą. Nienaturalnie powiększone pod mikroskopem. Nie warto nawet nazywać tego wiśnią.

[Jolanta Brach-Czaina, „Szczeliny istnienia”, Dowody Na Istnienie, Warszawa 2018, ss. 14-16.]

Thank you to everyone who joined us for this session!

Together we read closely an excerpt from Jolanta Brach-Czaina’s “Szczeliny istnienia” (“Chasms of existence”).

Our prompt for today was: “Which whole are you a part of.”

Today, the group paid attention to the relationship between fragments and the whole. Participants expressed difficulties experiencing the whole of the text which, for various

reasons, exceeded individuals’ perceptual abilities. The whole appeared elusive. Single sentences became fragments, separate gravitational poles, from which, because of the idea of wholeness suggested in the text, it was difficult to proceed.

The atmosphere changed when it was suggested to identify in the text an anchoring point(s) which resulted in an animated discussion. The subject of the text generated reflection and discussion of numerous categories of existence, including professional identity. The participants appeared to realize that a fragment is not representative of the whole, that fragmenting the whole results in speculation; they also expressed their frustration with the limits of perception. The text became a specific guide to knowing. The responses to the writing prompt were united in expressing the belief that fragmentation is an intuitive and natural experience of the everyday which, in turn, demonstrated that the perception of the whole is not an unattainable abstraction.

Thus, today’s work was not an experience of analysis of the text but rather its synthesis, which required a lot of energy. The synthesis occurred not only at the level of the text – the participants pointed out that the writing responses appeared well-thought-out and complete – but also at the level of the group itself. The participants expressed their satisfaction with the fact that the group has become a safe space for silence while the reminder that this was the penultimate meeting this summer resulted in an outpouring of emotions.

Please join us for our next sessions: Wednesday July 22nd, 12pm EDT (in English) and Monday July 27th, 6pm EDT (in English), with more times listed on our Live Virtual Group Sessions page.

If you have questions, or would like to schedule a personalized narrative medicine session for your organization or team, email us at narrativemedicine@cumc.columbia.edu.

We look forward to seeing you again soon!

Dziękujemy wszystkim, którzy wzięli udział w dzisiejszej grupie narracyjnej!

Wspólnie uważnie przeczytaliśmy, dostępny poniżej, fragment „Bajki o Rašce” Oty Pavla w tłumaczeniu Justyny Wodzisławskiej.

Inspiracja do kreatywnego pisania brzmiała: „Niezwykła codzienność”.

Istotnym elementem pracy dzisiejszej grupy był gatunek literacki tekstu – bajka. Jej struktura znalazła odzwierciedlenie w dynamice grupy, która zdawała się dążyć do rozpoznania morału. Również niedosłowność zdarzeń, które składały się na fabułę była tematem dyskusji grupy. Wskazywano na to, jak „majstrowanie pociech pół na pół” stawało się zdarzeniem magicznym, pstrąg jawił się niczym mityczny stwór, a podział między chłopcami i dziewczynkami zaczynał odzwierciedlać konkurencję sportowych drużyn. Początek pracy odbywał się w atmosferze bliskości i towarzyszyło mu poczucie niezwykłości codzienności. Ważny okazał się również sam gest czytania, który stał się dla grupy wyrazem zaopiekowania. Głos niezgody, który pojawił się w trakcie interpretacji tekstu wywołał obserwowalną zmianę nastroju. Spowodowało to pojawienie się licznych zgłoszeń do wypowiedzi, które wywołały potrzebę ich uszeregowania, co przypominało rozproszenie dzieci w trakcie górskiej wycieczki. Komentarze uczestników były pełne rozkojarzeń, przypominały chwilowe impresje i niepowiązane ze sobą spostrzeżenia. Wypowiedzenie wprost podziału spowodowało osłabienie wrażenia wspólnego wędrowania, doprowadzając do poczucia kłębienia się w miejscu. Warto zaznaczyć również, że zarówno pierwszej, jak i drugiej części towarzyszyło poczucie nieśmiałości, jakby niepewności celu wędrowania, które zdawało się być niewypowiedzianą potrzebą przewodnika. Pewną zmianę przyniosła jedna z odpowiedzi na inspirację. Okazała się ona jakby deską ratunku dla rozproszonej grupy, przynosząc ulgę, spokój, także dzięki jej humorystycznemu wymiarowi. Tekst ten wprowadził też do rozmowy kategorię cudu, wokół którego rozwinęły się liczne refleksje, będące jakby morałem bajki dotyczącym (nie)zwykłości codzienności lub, jak wypowiedziała to jedna z osób, niedzienności cozwykłości. Motyw wędrówki został odczytany również w perspektywie metagrupowej – cały cykl wirtualnych grup narracyjnych został nazwany przez uczestników wspólną wyprawą, która również okazjonalnie pojawiającym się osobom dawała poczucie bycia włączonym we wspólny proces.

Zapraszamy do udziału w kolejnych sesjach, których terminy podane są na polskiej podstronie Wirtualnych Grup Narracyjnych. Najbliższa grupa odbędzie się 21 lipca (wtorek) o godzinie 18:00 – zarejestruj się już dziś.

Wszelkie pytania oraz prośby o organizację indywidualnych grup narracyjnych dla Waszych zespołów można przesyłać na adres: narrativemedicine@cumc.columbia.edu oraz humanistykamedyczna@cm.uj.edu.pl.

Do zobaczenia niebawem!

Ota Pavel

Bajka o Rašce
(fragment)

W niewielkim mieście Frenštát pod Radhoštěm, pośród beskidzkich lasów, żył sobie szewc Oldřich Raška. Pojął za żonę Bedřiškę i miał z nią czworo dzieci. Dwie córeczki, Věrę i Ladislavę, oraz dwóch synków, Zdenka i Jirkę. Trzeba być nie lada sztukmistrzem, żeby zmajstrować pociechy tak pół na pół.

(…)

W błękitnawe niedziele tata zabierał dzieci w góry. Błękitnawa niedziela to taka, gdy niebo jest błękitne i płyną po nim tylko obłoki jak białe baranki, i przeganiają ciężkie chmurzyska, co czasem siusiają na Matkę Ziemię. Lasy także niebieszczeją, pełne wonnych drzew, pachnących żywicą. I wszystko wokół jest tajemnicze niczym w zamku czarodzieja. A potoki są najbardziej niebieskie ze wszystkiego: w błękicie ultramaryny. Wysoko, w górze potoku, puszczasz łódeczkę z papieru, a u podnóża, gdy zaczyna lać jak z cebra, po rozpędzonej rzece gna parowiec.

Mały Jirka stał nad ultramarynowym potokiem i obserwował nieznanego stwora. Stwór płynął pod wodą i czasem wyskakiwał. Prężył się tak, że było widać jego czerwone i czarne cętki. Tata opowiedział Jirce, że to zwierzę to ryba – pstrąg. Taka ryba, która nie siedzi tylko na zapiecku ani nie ukrywa się zawsze za kamieniem, ale żyje głównie w bystrej wodzie. Ryba, która pokonuje wodospady i zdobywa góry. Ryba skoczek: potrafi latać.

A pstrąg jakby go usłyszał, przeciął powietrze i wskoczył do wodospadu. Zniknął w białym wirze wody czy może poleciał wysoko w błękitne niebo? Czy nie bawi się w chowanego z białymi barankami?

Tata Raška wchodził na szczyty zawsze pierwszy. A za nim gęsiego szły jego dzieci. Raz, dwa, trzy – to my, chłopcy. Cztery, pięć, sześć – teraz my, dziewczyny. Wędrowali przez malinowe zarośla, przez łąki pełne granatowych goryczek, przez pola czerwonych poziomek. Mijali żmije, które podnosiły łebki i zerkały, kto taki się tu kręci. Raškowie musieli dotrzeć aż na wierzchołek. Wyżej iść już nie było można, bo wyżej było już tylko niebo. Ojciec tak to zachwalał:

– Tu oddycha mi się najlepiej. To jest dopiero, mocium panie, powietrze. Łagodniejsze niż w warsztacie i jeszcze lepsze niż w Syberii.

Potem pozbierał wszystkie dzieci wokół siebie i poważnie im oznajmił:

– Gdy przyjdziecie tu w swoim czasie same, dostrzeżecie pod sklepieniem nieba skraj świata. A jak będziecie pracowite, odnajdziecie tam swoje szczęście.

Na niebie nie było ani jednej chmurki: to był złoty dzień. Kiedy padało, a czarne owce sikały z nieba bez ustanku, dzień był srebrny. Dzień czarny to taki, kiedy tata miał mnóstwo pracy, a dzieci musiały siedzieć w domu. A w tamtym złotym dniu, o którym opowiadamy, mama wyciągnęła z zawiniątka buchty. Były to wołoskie buchty z kapustą. A w blaszance przyniosła słabą kawę zbożową. Dzieci i dorośli zapełnili brzuszki, popili kawą i powędrowali z powrotem do Frenštátu. Byli szczęśliwi, a tata Oldřich śpiewał na cały głos:

Bo myśmy Wołosi
i każdy z nas przyzna:
Morawska Wołoszczyzna
to nasza ojczyzna…

przełożyła z języka czeskiego Justyna Wodzisławska

[Fragment „Bajki o Rašce” Oty Pavla w przekładzie Justyny Wodzisławskiej pochodzi z książki „Bajka o Rašce i inne reportaże sportowe” wydanej przez Wydawnictwo Dowody Na Istnienie w 2016 roku.]

Dziękujemy wszystkim, którzy wzięli udział w dzisiejszej grupie narracyjnej!

Wspólnie uważnie wsłuchaliśmy się w utwór Stephane’a Wrembela zatytułowany „Nympheas (Lilie wodne), pochodzący z płyty „The Django Experiment V” – dostępny tutaj.

Inspiracja do kreatywnego pisania brzmiała: „Napisz o czymś, co chciałbyś/abyś usłyszeć lub o czymś, czego nie chciałbyś/abyś usłyszeć.”.

Dzisiejsza praca odbywała się pod hasłem uważnego słuchania. Uczestnicy wskazywali na to, jak bardzo wyostrzyła się ich percepcja, zarówno na detale samego utworu, jak i na pobrzmienia dynamiki grupy. Wypowiedzi poszczególnych osób, choć o różnym zabarwieniu, odmiennej perspektywie czy sposobie odbioru, harmonizowały ze sobą. Uczestnicy wsłuchiwali się w odrębne od ich własnych interpretacje, komentowali i wplatali je w swoje słowa. Pozostawali w dialogu nasuwającym na myśl odpowiadające na siebie instrumenty wykorzystywane w utworze. Wskazana została ponadto pewna trudność, wynikająca ze specyfiki tekstu muzycznego. Uczestnicy mówili o poczuciu braku odpowiednich narzędzi, czy też niedysponowania adekwatnym językiem opisu.

Reakcje, często skrajnie odmienne, stały się przyczyną wprowadzenia inspiracji otwartej na jeszcze szerszą niż zazwyczaj gamę odpowiedzi. W drugiej połowie spotkania panował nieco odmienny nastrój, praca zdawała się nieco spowalniać, odpowiedzi pojawiały się po chwilach przerwy. Pomimo niewielu treści wypowiadanych wprost w słowach, energia grupy była wciąż wysoka. Pod koniec pracy zaskakującą okazała się potrzeba ciszy oraz gotowość do jej grupowego doświadczenia. Uczestnicy ochoczo zgodzili się na chwilę wspólnego niemówienia. Była ona do tego stopnia satysfakcjonująca, że jej zakończenie spotkało się z niewielkim protestem, jednak umocowała ona poczucie wspólnoty oraz stworzyła jeszcze bardziej przyjazną atmosferę. Grupa spostrzegła, że pojawiające się chwile ciszy były integralną częścią dzisiejszego doświadczenia. Uczestnicy powiązali tę perspektywę z charakterem utworu, na którego całość składały się również chwile, w których cichnie wiodąca melodia.

Jak można było zauważyć brak ugruntowania w teorii muzyki w żaden sposób nie stanowił przeszkody do wyrażenia swojej perspektywy interpretacyjnej. Uczestnicy dostrzegli melodyjność mowy, która stała się intersubiektywnym językiem dzisiejszego spotkania.

Zapraszamy do udziału w kolejnych sesjach, których terminy podane są na polskiej podstronie Wirtualnych Grup Narracyjnych. Najbliższa grupa odbędzie się 16 lipca (czwartek) o godzinie 18:00 – zarejestruj się już dziś.

Wszelkie pytania oraz prośby o organizację indywidualnych grup narracyjnych dla Waszych zespołów można przesyłać na adres: narrativemedicine@cumc.columbia.edu oraz humanistykamedyczna@cm.uj.edu.pl.

Do zobaczenia niebawem!

***

Thank you to everyone who began with us the work during this very unusual session.

Together we listened closely to Stephane Wrembel’s “Nympheas” from the album “The Django Experiment V”– available here.

Our prompt for today was: “Write about something that you would like to hear or about something that you would rather not hear.”

Today’s work was a true experience of attentive listening. Participants pointed out how sharp their perception was, regarding both the details of the song itself and the dynamics of the group. The statements of individuals, even with different tones, perspectives, and methods of reception, harmonized with each other. Participants listened to interpretations separate from their own, commented, and weaved them into their words. They remained in a dialogue reminiscent of the corresponding instruments used in the song. A certain difficulty was also indicated, resulting from the specificity of the musical text. Participants talked about the sense of the lack of appropriate tools, or the lack of adequate description language.

Reactions, often extremely different, led to the introduction of the prompt open to an even wider range of responses than usual. In the second half of the meeting there was a slightly different mood. The work seemed to slow down a bit and answers appeared after moments of silence. Despite the few things were spoken directly in words, the group’s energy was still high. At the end of the work, the need for silence and readiness to experience it appeared surprisingly. The participants eagerly agreed to stay silent together for a while. It was so satisfying that ending the session was met with a little protest, but it strengthened the sense of community and created an even more friendly atmosphere. The group noticed that the moments of silence that were appearing during the work were an integral part of today’s experience. The participants associated this perspective with the character of the song, which also included moments in which the leading melody fades away.

As it could be seen, the lack of background in music theory was in no way an obstacle to expressing one’s own interpretation perspective. Participants noticed the melody of their speech, which became the intersubjective language of today’s meeting.

Please join us for our next session: Monday June 13th, 12pm EDT (in English), with more times listed on our Live Virtual Group Sessions page.

If you have questions, or would like to schedule a personalized narrative medicine session for your organization or team, email us at narrativemedicine@cumc.columbia.edu.

We look forward to seeing you again soon!